Scenario Analysis — Kịch bản và giá trị kỳ vọng
Hai dự án cùng giá trị kỳ vọng có thể rất khác nhau về rủi ro. Công cụ này đặt EV, độ lệch chuẩn và xác suất lỗ cạnh nhau.
Giá trị kỳ vọng 1,975,000,000.00 nằm giữa dải này, và không kịch bản nào nhất thiết trùng với nó — kỳ vọng là số trung bình của những thứ sẽ KHÔNG xảy ra cùng lúc.
Bằng tổng xác suất nhân giá trị của 5 kịch bản. Nó chỉ là tiêu chí đúng khi bạn chịu được kịch bản xấu nhất và còn chơi được ván sau.
Hai dự án cùng kỳ vọng nhưng khác xác suất lỗ là hai dự án khác nhau. Con số thứ hai — tổn thất trung bình KHI đã lỗ — mới cho biết cú lỗ đó nặng tới đâu.
Độ lệch chuẩn 3,172,045,869.78 so với kỳ vọng 1,975,000,000.00. Trên 1,5 nghĩa là dao động lấn át kỳ vọng, và kết quả một lần chạy gần như không nói được gì về chất lượng quyết định.
Câu hỏi phải trả lời trước mọi phép tính kỳ vọng: nếu kịch bản này xảy ra ngay lần đầu, bạn còn tiếp tục được không? Nếu không, kỳ vọng là tiêu chí sai.
| Rat xau | P 5.0% · -4,000,000,000.00 · đóng góp -200,000,000.00 |
| Xau | P 15.0% · -1,500,000,000.00 · đóng góp -225,000,000.00 |
| Trung binh | P 30.0% · 500,000,000.00 · đóng góp 150,000,000.00 |
| Tot | P 35.0% · 3,000,000,000.00 · đóng góp 1,050,000,000.00 |
| Rat tot | P 15.0% · 8,000,000,000.00 · đóng góp 1,200,000,000.00 |
| Tổn thất trung bình khi lỗ | -2,125,000,000.00 |
| Hệ số biến thiên | 1.606 |
| Khoảng ±1σ | -1,197,045,869.78 – 5,147,045,869.78 |
| Còn thiếu | Tương quan giữa các kịch bản nếu bạn chạy nhiều dự án |
Giá trị kỳ vọng 1,975,000,000.00 nằm giữa dải này, và không kịch bản nào nhất thiết trùng với nó — kỳ vọng là số trung bình của những thứ sẽ KHÔNG xảy ra cùng lúc.
Xác suất nhân giá trị; cộng tất cả lại đúng bằng 1,975,000,000.00. Nếu một cột chiếm phần lớn kỳ vọng thì cả kết luận đang tựa vào một kịch bản duy nhất, và ước lượng xác suất của kịch bản đó cần được soi kỹ nhất.
Đọc từ trái sang: tới hết các kịch bản lỗ, đường đã lên 20.0% — đó là P(lỗ). Đây là hình dạng rủi ro mà một con số kỳ vọng duy nhất giấu đi.
| Kịch bản | Xác suất | Giá trị | Đóng góp | Luỹ kế P |
|---|---|---|---|---|
| Rat xau | 5.0% | -4,000,000,000.00 | -200,000,000.00 | 5.0% |
| Xau | 15.0% | -1,500,000,000.00 | -225,000,000.00 | 20.0% |
| Trung binh | 30.0% | 500,000,000.00 | 150,000,000.00 | 50.0% |
| Tot | 35.0% | 3,000,000,000.00 | 1,050,000,000.00 | 85.0% |
| Rat tot | 15.0% | 8,000,000,000.00 | 1,200,000,000.00 | 100.0% |
| Rat xau | P 5.0% · -4,000,000,000.00 · đóng góp -200,000,000.00 |
| Xau | P 15.0% · -1,500,000,000.00 · đóng góp -225,000,000.00 |
| Trung binh | P 30.0% · 500,000,000.00 · đóng góp 150,000,000.00 |
| Tot | P 35.0% · 3,000,000,000.00 · đóng góp 1,050,000,000.00 |
| Rat tot | P 15.0% · 8,000,000,000.00 · đóng góp 1,200,000,000.00 |
| Tổn thất trung bình khi lỗ | -2,125,000,000.00 |
| Hệ số biến thiên | 1.606 |
| Khoảng ±1σ | -1,197,045,869.78 – 5,147,045,869.78 |
| Còn thiếu | Tương quan giữa các kịch bản nếu bạn chạy nhiều dự án |
1.234.567 lẫn 1.234,56.Phân tích kịch bản thay một con số dự báo duy nhất bằng vài viễn cảnh nhất quán nội tại, mỗi cái kèm xác suất. Mục đích không phải đoán trúng kịch bản nào xảy ra mà là thấy được dải kết cục và phát hiện phương án nào sụp đổ ở kịch bản xấu — thông tin mà một con số trung bình luôn che mất.
| Giá trị kỳ vọng | trung bình có trọng số theo xác suất |
| Dải kết cục | khoảng cách giữa kịch bản tốt nhất và xấu nhất |
| Downside | kết quả ở kịch bản xấu — mốc quyết định thực tế |
| Độ lệch chuẩn giữa kịch bản | mức bất định của dự báo |
Phần quan trọng nhất của trang này. Một phương pháp được mô tả mà không nói chỗ nó hỏng là phiên bản quảng cáo của phương pháp đó.
Phân tích kịch bản thay một con số dự báo duy nhất bằng vài viễn cảnh nhất quán nội tại, mỗi cái kèm xác suất. Mục đích không phải đoán trúng kịch bản nào xảy ra mà là thấy được dải kết cục và phát hiện phương án nào sụp đổ ở kịch bản xấu — thông tin mà một con số trung bình luôn che mất.
1. Xác định các biến động lực chính, thường không quá ba biến. 2. Dựng kịch bản nhất quán: các giả định trong cùng kịch bản phải hợp lý cùng nhau, không lấy giá trị xấu nhất của mọi biến. 3. Gán xác suất cho từng kịch bản, tổng bằng 1. 4. Tính kết quả từng kịch bản rồi lấy giá trị kỳ vọng. 5. Xem riêng kịch bản xấu nhất để kiểm tra khả năng chịu đựng.
Kịch bản 'xấu nhất' thường vẫn quá lạc quan vì được xây từ kinh nghiệm gần đây. Gán xác suất bằng nhau cho ba kịch bản chỉ vì tiện, khiến kỳ vọng mất ý nghĩa. Trộn giá trị cực đoan của các biến không tương thích tạo ra kịch bản không thể xảy ra.
Giá trị kỳ vọng — trung bình có trọng số theo xác suất; Dải kết cục — khoảng cách giữa kịch bản tốt nhất và xấu nhất; Downside — kết quả ở kịch bản xấu — mốc quyết định thực tế; Độ lệch chuẩn giữa kịch bản — mức bất định của dự báo.
Đã chạy được: công cụ tính toán thật trên nền tảng này.